DENVER II GELİŞİMSEL TARAMA TESTİ NEDİR?

Küçük çocuklarda ( 0-6 yaş arası ) varolan gelişimsel sorunları tespit etmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme ve değerlendirme aracıdır. Çocuğun yaşına uygun birtakım becerilerini değerlendirmek, gelişimsel olarak şüpheli durumları objektif olarak ölçmek ve risk altındaki çocukları izleyebilmek uygulanan güvenilirliği ve geçerliliği saptanmış bir gelişim testidir.

1980 yılında Türk çocuklarına Ankara standardizasyonu Prof. Dr. Kalbiye Yalaz ve Prof. Dr. Shirley Epir (Hacettepe Tıp Fakültesi) tarafından yapılarak kullanıma sunulmuştur. Frankenburg ve Dodds tarafından 1990 yılında yeniden gözden geçirilerek özellikle dil alanında eklenen yeni maddeleri ve farklı puanlama sistemiyle geliştirilmiş, Denver II adı ile yayınlanmıştır. Şuan hala aktif olarak kullanılan bir testtir.

DENVER II sağlıklı görünümdeki çocuklarda olası gelişimsel sorunları saptamak amacı ile kullanılır. Üç temel alanda değerlidir:

a) Sağlıklı gözüken çocukları olası sorunları yönünden taraması,

b) Gelişimsel gerilik olduğundan kuşkulanılan işlevleri nesnel şekilde saptama olanağı vermesi,

c) Riskli bebekleri (örneğin doğum öncesi sorunlar, düşük doğum ağırlıklı ya da erken doğmuş, çoğul gebelikler, ailede gelişimsel sorunu olanlar, yardımcı üreme teknikleri ile doğan bebekler v.b.) izlemede kullanılabilmesi.

Kapsadığı KİŞİSEL-SOSYAL, İNCE MOTOR, DİL ve KABA MOTOR alanlarda çocuğun kendi yaş grubundaki diğer çocuklarla karşılaştırılarak hangi yüzdelik diliminde olduğunu göstermesi açısından diğer birçok gelişimsel tarama testine göre daha kolay uygulanma özelliği taşımaktadır.

Gelişim Basamakları:

-İnce Motor Beceriler: Çocuk ve bebeklerde tutma, kavrama, sıkma, el-göz kordinasyonu, sorun çözme, cisimleri doğru yer ve zamanda kullanabilme gibi becerilerin kendi yaş profiline uygun seviyede kazanılıp kazanılmadığını gösteren becerilerdir.

-Kaba Motor Beceriler: Atlama, yürüme, koşma ve zıplama gibi genel olarak kazanılması gereken hareket yeteneği gibi becerilerin becerilerin çocukların kendi yaş gelişim profiline uygun olarak kazanılıp kazanılmadığını göstermektedir.

-Sosyal-öz bakım Becerileri: Kendi yaş profiline göre çocuğun kendi kendisine yetebilme, kendi işini kendisinin halledebilmesi ve Sosyal iletişim becerilerini kazanılıp kazanılmadığı gibi durumları değerlendirmektedir.

-Dil Becerileri: Çocuk ve bebeklerde işitme, duyma, anlama, dili kullanama kendi gelişimsel özelliklerine göre, ses ve kelimeleri uygun dönmelerde çıkarıp çıkarmadığını ayrıca düzenli ve yaş dilimine uygun cümle kurup kuramadığını ölçen beceridir.

Denver II Testi sahada şu üç alanda kullanılmaktadır:

1- Klinik değerlendirme:

Herhangi bir belirti göstermeyen sağlıklı çocuklarda ya da bazı belirtilerinden kuşkulanılan 0-6 yaş grubu çocuklarda tarama testi olarak kullanılmalıdır. Testin belirli aralıklarla (örneğin yılda bir) uygulanması gereklidir. Ayrıca anne-babaya çocuk gelişimi konusunda bilgi ve öneri verebilmek için uygun bir ortam oluşturur.

2- Özel Eğitim:

Gelişimsel sorunu konusunda tanı almış ve özel eğitime başlatılan çocukların ilk değerlendirmeleri ve aralıklı olarak tekrarlanarak eğitim programının olumlu ya da olumsuz etkilerinin izlenmesine yardımcı olur.

3- Okul Öncesi Kurumları:

Okul öncesi eğitim kurumuna başlayan çocuğun beceri düzeyinin ve gelişiminin belirlenmesi ve olası bir sorunda doktora/hastaneye yönlendirme amaçlı kullanılabilir. Aileye bilgi vermek ve çocuğun eğitim programını oluşturmakta yararlı olur.

TESTİN UYGULANMASI:

Denver II testi uygulaması , bu testin uygulama eğitimini almış ve uygulama sertifikası olan kişilerce uygulanmaktadır. Test gelişimsel basamakları ölçülmesi hedeflenmiş, 15-20 dakika kadar sürmektedir. Duruma göre testin süresi uzayıp kısalabilmektedir.

Denver II testi gelişim testi olarak ele alınmalıdır, bir zeka testi değildir.
Çocuk ve bebeklerde gelişimsel basamakların herhangi birinde veya birden fazla gelişim basamağında belirti göstermeyen gelişimsel problemleri , gelişim geriliği gösteren durumlarda tanı koymak için uygulanmaktadır.

Test bir çocuğa uygulandıktan 6 ay sonra tekrar uygulanabilmektedir, daha önce test tekrarı yapılmamalıdır.

Uygulama esnasında, çocukla birlikte anne ve babası veya ebeveynlerinden en az birisinin yanında olması gerekmektedir.

Denver II testi gelişim geriliği gösteren, özel eğitim alması gereken gereken çocukların erken dönemde saptanması veya klinik değerlendirmelerde tanı alması için uygulanmaktadır.

Uzman Klinik Psikolog

Benan ŞAHİNBAŞ